Próby złota 585, 750 i 999: czym się różnią

Liczba wybita na biżuterii mówi, ile czystego złota jest w stopie. Próba 585 oznacza 585 części na tysiąc, czyli 58,5 procent, a reszta to metale dodane dla twardości i koloru.

Siedem prób, które uznaje polskie prawo

Wykaz nie jest umowny. Art. 24 ust. 1 pkt 3 Prawa probierczego wymienia dokładnie siedem obowiązujących prób dla złota: 0,999, 0,960, 0,750, 0,585, 0,500, 0,375 oraz 0,333.

Wykaz jest zamknięty. Stop o zawartości złota niższej niż najniższa obowiązująca próba nie jest w rozumieniu ustawy wyrobem ze złota, a stop mieszczący się między próbami oznacza się cechą odpowiadającą kolejnej, niższej próbie. Tak stanowią art. 2 pkt 1 oraz art. 13 ust. 1.

Karaty i próby to ta sama rzecz w dwóch skalach

Karat w złocie to jedna dwudziesta czwarta część stopu i nie ma nic wspólnego z karatem używanym przy kamieniach szlachetnych, który jest jednostką masy równą 0,2 grama.

Dlaczego biżuteria to najczęściej 585

Czyste złoto jest miękkie i łatwo się odkształca, więc pierścionek z próby 999 szybko straciłby kształt. Dodatek srebra, miedzi, cynku albo palladu podnosi twardość i pozwala uzyskać kolor: żółty, różowy albo biały.

Próba 585 jest kompromisem między trwałością a zawartością kruszcu i dlatego dominuje w wyrobach codziennych. Próba 750 wygląda bardziej złociście, ale jest miększa i droższa.

Ile to warte przy sprzedaży

Wartość kruszcu w wyrobie to masa pomnożona przez udział czystego złota i przez cenę grama. Przy dziesięciogramowym łańcuszku z próby 585 liczy się więc 5,85 grama czystego metalu, a nie dziesięć.

Skup zapłaci mniej niż ta wartość, bo musi pokryć koszt przetopu, ryzyko zmiany ceny i własną marżę. Punktem odniesienia pozostaje cena ogłaszana przez NBP, od której liczy kalkulator ceny złota.

Cecha probiercza i co robić, gdy jej nie ma

Wyroby wprowadzane do obrotu w Polsce są badane i oznaczane przez urzędy probiercze. Oznaczenie to nie sama liczba, lecz cecha z określonym wizerunkiem, przypisana do danej próby i do konkretnego urzędu.

Brak cechy nie przesądza, że wyrób jest bezwartościowy: może pochodzić z importu albo sprzed lat. Oznacza natomiast, że jedynym sposobem ustalenia próby jest badanie, a nie zapewnienie sprzedawcy.