Wymiary formatów papieru A, B i C

Reguła, z której wynika cały szereg

Norma ISO 216 opiera się na dwóch warunkach. Pierwszy: format A0 ma pole jednego metra kwadratowego. Drugi: stosunek dłuższego boku do krótszego wynosi pierwiastek z dwóch.

Z tych dwóch warunków wychodzi arkusz o bokach 840,9 na 1189,2 milimetra, zaokrąglony do 841 na 1189. Wszystkie pozostałe formaty powstają przez podzielenie dłuższego boku na pół.

Proporcja pierwiastka z dwóch jest tu kluczowa, bo tylko ona zachowuje się przy połowieniu. Połowa arkusza o takich proporcjach ma dokładnie te same proporcje, więc powiększanie i pomniejszanie nie zniekształca układu strony.

Jak formaty mieszczą się jeden w drugim

Ta sama proporcja boków sprawia, że każdy arkusz dzieli się na dwa mniejsze bez reszty i bez zmiany kształtu.

Dlatego skalowanie z A4 na A3 w kopiarce nie zostawia pustych marginesów i nie obcina treści. W systemie amerykańskim taka operacja zawsze coś przycina albo dodaje.

Pełna tabela szeregu A

Kolumna z wagą dotyczy papieru o gramaturze 80 gramów na metr kwadratowy, czyli typowego papieru do drukarki. Arkusz A4 waży przy niej niecałe pięć gramów, a ryza pięciuset arkuszy około dwóch i pół kilograma.

Dlaczego wymiary nie są okrągłe

Przy połowieniu wychodzą ułamki milimetra, a norma każe je obciąć, a nie zaokrąglić w górę. Połowa z 297 to 148,5, więc A5 ma 148 milimetrów, a nie 149.

Przez to pole kolejnych formatów nie jest idealnie połową poprzedniego, tylko odrobinę mniejsze. Różnice są rzędu dziesiątych części procenta i w praktyce niewidoczne.

Ta sama zasada obowiązuje w szeregach B i C. Dlatego B3 ma 353 milimetry, a nie 353,5, i dlatego dwa arkusze A5 złożone razem są odrobinę mniejsze od A4.

Szeregi B i C

Szereg B zaczyna się od arkusza 1000 na 1414 milimetrów i jest większy od A o jeden stopień pośredni. Używa się go do plakatów i do formatów książkowych.

Szereg C powstaje jako średnia geometryczna A i B, dzięki czemu koperta C4 mieści arkusz A4 bez składania, a C5 arkusz A5 albo A4 złożony na pół.

Koperty i co się w nich mieści

Koperta C6 ma 114 na 162 milimetry i przyjmuje kartkę A4 złożoną dwa razy, czyli na cztery części. To najczęstszy format korespondencji listowej.

Koperta DL, czyli 110 na 220 milimetrów, nie należy do szeregu C, ale jest w obiegu równie powszechnie. Mieści kartkę A4 złożoną na trzy części.

Koperta C5 przyjmuje A4 złożone na pół, a C4 arkusz A4 bez składania. Przy wysyłce dokumentów, których nie wolno zginać, wybiera się właśnie C4.

Gramatura, czyli co znaczy 80 g

Gramatura to masa jednego metra kwadratowego papieru, a nie masa arkusza. Papier 80 gramów ma taką masę niezależnie od tego, czy jest przycięty na A4, czy na A0.

Zwykły papier do drukarki ma 80 gramów, papier lepszej jakości 90 albo 100. Wizytówki i okładki zaczynają się od 250 gramów w górę, a karton powyżej 300.

Gramatura nie mówi wprost o grubości, bo ta zależy też od gęstości masy papierowej. Papier powlekany przy tej samej gramaturze jest cieńszy niż offsetowy.

Format a rozdzielczość do druku

Do druku przyjmuje się 300 punktów na cal, co dla A4 daje obraz o wymiarach 2480 na 3508 pikseli. To wartość, od której zaczyna się przygotowanie pliku do drukarni.

Przy plakatach oglądanych z większej odległości wystarcza 150 punktów na cal, a przy billboardach nawet mniej. Decyduje odległość patrzenia, nie sam format.

Na ekranie obowiązuje 72 punkty na cal, co dla A4 daje 595 na 842 piksele. Dlatego podgląd pliku wygląda na mały, choć wydruk będzie pełnowymiarowy.

Tolerancje wymiarowe

Norma dopuszcza odchyłki, bo papier tnie się maszynowo i pracuje z wilgotnością. Do 150 milimetrów tolerancja wynosi półtora milimetra, powyżej 150 do 600 dwa milimetry, a powyżej 600 trzy.

Oznacza to, że arkusz A4 może legalnie mieć od 208,5 do 211,5 milimetra szerokości. Przy druku do samej krawędzi ta tolerancja jest powodem, dla którego stosuje się spad.

Starsza norma niemiecka DIN 476 miała tolerancje ciaśniejsze. Przy sprzęcie biurowym różnica nie ma znaczenia, przy maszynach poligraficznych bywa istotna.

Format listu amerykańskiego

Stany Zjednoczone i Kanada nie stosują normy ISO. Ich podstawowy format to Letter, 216 na 279 milimetrów, czyli 8,5 na 11 cali.

Letter jest szerszy i krótszy od A4. Dokument przygotowany na A4 wydrukowany na papierze Letter traci dolny margines, a w drugą stronę zostawia puste pasy po bokach.

Przy współpracy z zagranicą warto to ustawiać w dokumencie świadomie, a nie polegać na domyślnej wartości drukarki. Format strony jest zapisany w pliku i podróżuje razem z nim.

Szereg C nie pochodzi z tej samej normy

Norma ISO 216 obejmuje szeregi A i B, a jej pełny tytuł mówi wprost o papierze do pisania i określonych rodzajach druku. Formatów kopertowych nie zawiera.

Szereg C opisywała osobna norma ISO 269, dziś wycofana, a obecnie funkcjonuje w normie niemieckiej DIN 476-2. Dlatego pisanie, że koperta C5 jest formatem ISO 216, jest nieścisłe.

Zasada konstrukcji pozostaje ta sama: każdy format C jest średnią geometryczną odpowiedników z A i B, liczoną osobno dla każdego boku. Stąd C0 ma 917 na 1297 milimetrów.

Dla czytelnika ta różnica nie zmienia nic praktycznego, bo koperty wciąż pasują do arkuszy. Zmienia natomiast to, na co wolno się powołać, pisząc o podstawie normatywnej.

Skąd wziął się ten system

Pomysł oparcia formatów na proporcji pierwiastka z dwóch pojawił się już w osiemnastym wieku, ale rozwinięto go dopiero w 1922 roku jako niemiecką normę DIN 476.

Z niej wyrosła norma międzynarodowa ISO 216, przyjęta w Polsce jako PN-ISO 216. Dziś stosuje ją niemal cały świat poza Ameryką Północną.

Główną zaletą było uproszczenie magazynowania i przeliczania gramatury. Skoro A0 ma metr kwadratowy, waga dowolnego formatu wynika wprost z gramatury i numeru.

Ile arkuszy zmieści się w arkuszu

Każdy krok w dół to podwojenie liczby arkuszy. W A4 mieszczą się dwa A5, cztery A6, osiem A7 i szesnaście A8.

Ta zależność jest wygodna przy drukowaniu wizytówek i ulotek z jednego arkusza. Ósemka wizytówek z A4 to po prostu osiem razy format A8.

Przy składaniu broszur działa to w drugą stronę: arkusz A3 złożony na pół daje cztery strony A4, a złożony dwa razy osiem stron A5.

Jak zmierzyć nieznany format

Zmierz oba boki w milimetrach i podziel dłuższy przez krótszy. Jeżeli wychodzi około 1,41, arkusz należy do któregoś z szeregów ISO.

Potem wystarczy porównać krótszy bok z tabelą. Formaty różnią się na tyle, że pomyłka jest możliwa tylko przy sąsiednich szeregach, czyli A i C.

Jeżeli proporcja wychodzi 1,29, czyli jak przy formacie Letter, to arkusz pochodzi z systemu amerykańskiego i w tabeli ISO go nie znajdziesz.

Formaty w druku wielkoformatowym

Plakaty drukuje się najczęściej w formatach A2, A1 i A0. Billboard typu 6 na 3 metry nie należy już do żadnego szeregu ISO i ma własne, branżowe wymiary.

Przy dużych formatach rośnie znaczenie marginesu na spad, czyli nadmiaru poza linią cięcia. Standardowo przyjmuje się 3 milimetry, a przy wielkim formacie nawet 5.

Plik do druku wielkoformatowego nie wymaga 300 punktów na cal, bo plakat ogląda się z dystansu. Przy A0 wystarcza zwykle 150, a przy billboardzie jeszcze mniej.

Dlaczego ryza ma 500 arkuszy

Ryza to tradycyjna jednostka handlowa papieru, dziś licząca 500 arkuszy. Historycznie miała 480, czyli dwadzieścia dest po 24 arkusze.

Dla papieru 80 gramów ryza A4 waży około 2,5 kilograma, bo arkusz A4 to jedna szesnasta metra kwadratowego. Ta zależność jest wprost konsekwencją tego, że A0 ma metr kwadratowy.

Przy gramaturze 90 gramów ta sama ryza waży już około 2,8 kilograma. To różnica widoczna przy przenoszeniu kartonu z pięcioma ryzami.

Jak ustawić format w programie

Format strony zapisany jest w pliku, a nie w drukarce. Dokument utworzony z domyślnymi ustawieniami amerykańskimi wydrukuje się na A4 z przesuniętą treścią, nawet jeśli drukarka ma polski papier.

W edytorach tekstu format ustawia się w ustawieniach strony, a w programach graficznych przy tworzeniu nowego dokumentu. Zmiana po fakcie wymaga zwykle poprawienia układu.

Przy plikach PDF format jest już utrwalony i jedyne, co da się zrobić przy druku, to dopasowanie przez skalowanie. To obniża rozdzielczość i przesuwa marginesy, więc lepiej ustawić format od razu.

Narzędzia do wymiarów arkusza

Wymiary podane w calach zamienia przelicznik długości.

Pole powierzchni w innych jednostkach liczy przelicznik powierzchni.

Rozmiar pliku graficznego i jego miejsce na dysku podaje przelicznik jednostek danych.

Często zadawane pytania

Jakie wymiary ma A0?

841 na 1189 milimetrów, czyli jeden metr kwadratowy powierzchni. Z tej zależności wyprowadzono wszystkie pozostałe formaty szeregu A.

Jakie wymiary ma A4?

210 na 297 milimetrów. To A0 złożone na pół cztery razy.

Dlaczego stosunek boków wynosi pierwiastek z dwóch?

Bo tylko przy tej proporcji złożenie arkusza na pół daje prostokąt o tej samej proporcji. Dzięki temu skalowanie nie wymaga przycinania.

Do czego służy szereg C?

Do kopert. Koperta C4 mieści arkusz A4 bez składania, a C6 arkusz A4 złożony na cztery.

Ile pikseli ma A4 przy 300 dpi?

2480 na 3508 pikseli. Przy 150 dpi jest to 1240 na 1754.

Pozostałe kalkulatory w dziale Przeliczniki

• Kuchnia
• Długość
• Masa
• Objętość
• Bagaż podręczny
• Rozmiary
• Dane
• Powierzchnia
• Energia
• Moc
• Prędkość internetu
• Miary kuchenne
• Rozmiary dziecięce
• Sól do kiszenia
• Ciśnienie
• Czasy gotowania
• Temperatura
• Prędkość

Powiązane kalkulatory

Długość Jednostki metryczne i anglosaskie w obie strony. Powierzchnia Metry kwadratowe, ary, hektary i akry w obie strony. Kuchnia Gramatury, porcje i czasy gotowania w jednym dziale. Masa Gramy, dekagramy i kilogramy obok funtów i uncji.

Kto odpowiada za tę stronę

Autor

Tomasz Michalik

Autor i redaktor treści

Tomasz Michalik jest autorem i redaktorem serwisu Licznia.pl, z ponad 7-letnim doświadczeniem w tworzeniu rzetelnych treści dotyczących wynagrodzeń, podatków, finansów i praktycznych obliczeń. Koncentruje się na dokładności, aktualności informacji oraz przedstawianiu złożonych zagadnień w prosty i zrozumiały sposób.

Weryfikacja merytoryczna

Jan Kowalski

Ekspert ds. podatków i finansów

Sprawdzono: 18 października 2026