Kalkulator Mały ZUS Plus

Mały ZUS Plus pozwala płacić składki społeczne od własnego dochodu zamiast od stałej podstawy. Przy słabszym roku obniża rachunek o kilkanaście tysięcy złotych, przy dobrym nie daje nic.

Kto może skorzystać

Przychód za poprzedni rok nie może przekroczyć 120 000 zł, a działalność musiała być prowadzona co najmniej 60 dni. Przy niepełnym roku limit skraca się proporcjonalnie do liczby dni.

Z ulgi nie skorzysta ten, komu wciąż przysługuje ZUS preferencyjny, oraz ten, kto wykonuje dla byłego pracodawcy to samo, co robił na etacie.

Dwa działania i dwa zaokrąglenia

Najpierw dochód roczny dzieli się przez liczbę dni działalności i mnoży przez 30. Wynik zaokrągla się do pełnych groszy. Dopiero potem mnoży się go przez 0.5 i zaokrągla ponownie. Obie operacje wynikają wprost z ustawy.

Przy dochodzie 40 000 zł za cały rok przeciętny miesięczny dochód to 3 287,67 zł, a podstawa 1 643,84 zł. Składki wynoszą wtedy 520,11 zł zamiast 1 926,76 zł, czyli 16 879,80 zł oszczędności rocznie.

Dolna i górna granica

Podstawa nie może być niższa niż 1 441,80 zł ani wyższa niż 5 652,00 zł. Przy dochodzie 8 000 zł rocznie wyliczenie dałoby 328,76 zł, ale podstawa i tak podnosi się do minimum, więc składki wynoszą 456,18 zł.

Z drugiej strony przy dochodzie 120 000 zł podstawa trafia w górną granicę i ulga przestaje cokolwiek dawać: 1 681,15 zł to dokładnie tyle, co duży ZUS.

Nowe zasady liczenia limitu

Do końca 2025 roku limit 36 miesięcy liczono w ruchomym oknie ostatnich 60 miesięcy. Od 1 stycznia 2026 roku cykle są stałe i następują po sobie, a każdy daje nowe 36 miesięcy w ciągu 60. Dzięki temu z ulgi może wrócić ktoś, kto wyczerpał ją wcześniej. Niewykorzystane miesiące nie przechodzą na następny cykl.

Zgłoszenie składa się do końca stycznia, a przy rozpoczęciu lub wznowieniu działalności w ciągu 7 dni. Ulga nie obniża składki zdrowotnej, którą policzysz w kalkulatorze składek ZUS.

Czy w ogóle się opłaca

Punkt graniczny leży przy przeciętnym miesięcznym dochodzie około 11 304 zł. Powyżej tej kwoty podstawa wpada w górną granicę 5 652,00 zł i składki zrównują się z dużym ZUS, więc zgłoszenie ulgi niczego nie daje, a zużywa jeden z 36 dostępnych miesięcy.

Poniżej tej granicy oszczędność rośnie liniowo. Przy dochodzie 24 000 zł rocznie wynosi 17 646,96 zł, przy 40 000 zł jest to 16 879,80 zł.

Cena, którą się płaci

Niższa podstawa to niższy kapitał emerytalny i niższa podstawa zasiłku chorobowego oraz macierzyńskiego. Przy podstawie minimalnej 1 441,80 zł zasiłek liczy się właśnie od niej, a nie od faktycznych zarobków. Dla kogoś planującego dziecko albo dłuższą chorobę to realna strata, większa niż roczna oszczędność na składkach.

Ulgi nie trzeba brać na cały rok. Można z niej zrezygnować w trakcie, a od miesiąca rezygnacji wraca standardowa podstawa.

Co trzeba zrobić formalnie

Wyrejestrować się z dotychczasowym kodem i zgłosić z kodem 05 90 albo 05 92, do końca stycznia. W deklaracji za styczeń podaje się dodatkowo formę opodatkowania z poprzedniego roku, roczny przychód, roczny dochód i ustaloną podstawę. Służą do tego ZUS DRA część II albo ZUS RCA część II.

Kto korzystał z ulgi w poprzednim roku i nadal spełnia warunki, nie musi się przerejestrowywać, ale informację roczną i tak składa.

Jak liczyć dochód przy ryczałcie

Ryczałtowiec nie ustala dochodu w zwykłym rozumieniu, więc ustawa każe przyjąć połowę rocznego przychodu. Ta połowa wchodzi potem do wzoru, który dzieli ją przez dni i mnoży przez 0.5, czyli faktycznie dzieli przychód przez cztery. Przy karcie podatkowej bez zwolnienia z VAT podstawą jest wartość sprzedaży netto, również przemnożona przez połowę.