Kalkulator PIT: podatek dochodowy za rok

Rozliczenie roczne sprowadza się do jednego porównania: ile podatku wyszło za cały rok i ile zaliczek pobrano po drodze. Różnica to zwrot albo dopłata.

Jak powstaje podstawa

Od przychodu odejmuje się koszty uzyskania, potem składki społeczne, a na końcu odliczenia od dochodu. Wynik zaokrągla się do pełnych złotych i dopiero od niego liczy podatek. Składki zdrowotnej nie odlicza się od dochodu przy skali podatkowej.

Przykład: przychód 120 000 zł, koszty 3 000 zł i składki 12 000 zł dają podstawę 105 000 zł i podatek 9 000 zł. Przy zaliczkach 13 000 zł do zwrotu wraca 4 000 zł.

Wspólne rozliczenie przesuwa próg

Przy rozliczeniu z małżonkiem podatek liczy się od połowy wspólnej podstawy i mnoży przez dwa. Z podstawą 177 000 zł wychodzi 14 040 zł zamiast 29 040 zł, bo połowa mieści się jeszcze w pierwszym progu. Korzyść rośnie tym bardziej, im większa różnica dochodów między małżonkami.

Wysokie dochody mają trzeci szczebel

Przy dochodzie ponad 1 000 000 zł dochodzi danina solidarnościowa 4% od nadwyżki, rozliczana osobno na formularzu DSF-1 do 30 kwietnia. Do jej podstawy wchodzą dochody ze skali, z podatku liniowego, z kapitałów i z zagranicznej spółki kontrolowanej, ale nie ryczałt ani dywidendy.

Odliczenia działają na dwóch poziomach

Część ulg pomniejsza dochód przed policzeniem podatku: składki społeczne, wpłaty na IKZE, ulga rehabilitacyjna, darowizny i ulga termomodernizacyjna. Inne odejmuje się już od samego podatku, jak ulga na dzieci. Kolejność ma znaczenie, bo odliczenie od dochodu jest warte tyle, ile wynosi stawka, a odliczenie od podatku całą swoją kwotę.

Ulga na dzieci może dać zwrot nawet wtedy, gdy podatek jest niższy niż ulga, ale tylko do wysokości zapłaconych składek społecznych i zdrowotnych.

Ulga dla młodych

Przychody do 85 528 zł rocznie u osób do ukończenia 26 lat są zwolnione z podatku. Obejmuje to etat, zlecenie, praktyki absolwenckie, staż uczniowski i zasiłek macierzyński, ale nie umowę o dzieło.

Sam próg rozkłada kalkulator progów podatkowych, a miesięczną zaliczkę kalkulator brutto netto.

Skąd biorą się dopłaty

Najczęściej z dwóch źródeł dochodu. Każdy płatnik stosuje pierwszy próg i kwotę zmniejszającą niezależnie, więc w sumie odliczasz ją dwa razy, choć przysługuje raz. Przy etacie i zleceniu u różnych podmiotów różnica potrafi sięgnąć kilku tysięcy.

Drugie źródło to oświadczenie PIT-2 złożone u więcej niż jednego płatnika w pełnej wysokości. Od 2023 roku kwotę 300 zł można dzielić między maksymalnie trzech płatników, ale każdy musi dostać ułamek, nie całość.

Trzecie to dochody zagraniczne rozliczane metodą proporcjonalnego odliczenia, gdzie ulga abolicyjna ma dziś limit.

Odliczenia, o których się zapomina

Wpłaty na IKZE zmniejszają dochód, a przy drugim progu oszczędność sięga 32% wpłaconej kwoty. Ulga termomodernizacyjna pozwala odliczyć do 53 000 zł wydatków. Darowizny na cele pożytku publicznego i kultu religijnego mają limit 6% dochodu. Ulga rehabilitacyjna obejmuje też wydatki na leki ponad 100 zł miesięcznie.

Osobno działa ulga na dzieci, odliczana od podatku, nie od dochodu. Może dać zwrot przewyższający zapłacony podatek, ale tylko do wysokości zapłaconych składek społecznych i zdrowotnych.

Dla kogo wspólne rozliczenie się opłaca

Im większa różnica dochodów, tym większa korzyść. Przy dochodach 200 000 zł i zerowym podatek spada o kilka tysięcy, bo połowa wspólnej podstawy mieści się w pierwszym progu. Przy dochodach zbliżonych i obu w pierwszym progu wspólne rozliczenie nic nie zmienia.

Warunkiem jest wspólność majątkowa przez cały rok i małżeństwo przez cały rok, z wyjątkiem roku zawarcia małżeństwa i roku śmierci małżonka, gdzie przepisy dopuszczają rozliczenie mimo niepełnego okresu.