Kiedy wchodzi drugi próg podatkowy

Jak obliczyć drugi próg podatkowy: nie od pensji brutto i nie od przychodu, tylko od podstawy opodatkowania. Ta różnica potrafi przesunąć moment wejścia o kilkanaście tysięcy złotych.

Co dokładnie porównuje się z progiem

Podstawa to przychód pomniejszony o koszty uzyskania i o składki społeczne finansowane przez pracownika. Dopiero tę liczbę zestawia się z kwotą 120 000 zł. Składki zdrowotnej się nie odejmuje.

Etatowiec zarabiający 11 500 zł brutto miesięcznie ma 138 000 zł przychodu rocznie, ale po składkach i kosztach podstawa spada poniżej progu. Dlatego pensja brutto musi być zauważalnie wyższa niż 10 000 zł miesięcznie, żeby próg faktycznie przekroczyć.

Wyższa stawka dotyczy wyłącznie nadwyżki

Przy podstawie 150 000 zł stawką 32% objęte jest tylko 30 000 zł. Reszta, czyli 120 000 zł, rozlicza się po 12%. Podatek wychodzi 20 400 zł, co daje efektywne 13,60%.

Dla porównania przy podstawie 120 000 zł, czyli dokładnie na progu, podatek to 10 800 zł, a efektywna stawka 9,00%. Przekroczenie progu o złotówkę kosztuje więc 32 grosze, a nie kilkanaście tysięcy.

Co przesuwa próg w górę

Każde odliczenie od dochodu działa jak przesunięcie progu: składki społeczne, wpłaty na IKZE, ulga rehabilitacyjna, darowizny. Przy składkach 20 000 zł dochód 150 000 zł daje podstawę 130 000 zł i podatek 14 000 zł zamiast 20 400 zł.

Osobno działa wspólne rozliczenie z małżonkiem, które dzieli podstawę na pół. Para z jednym dochodem 200 000 zł i drugim zerowym w ogóle nie wejdzie w drugi próg.

Składki i koszty uzyskania, czyli dokładnie te pozycje, które rozbija kalkulator wynagrodzeń.

Co się dzieje w miesiącu przekroczenia

Pracodawca pobiera 12% do momentu, w którym narastająco przekroczysz próg, a od następnego miesiąca 32%. Przy dwóch pracodawcach każdy liczy osobno i żaden nie wie o drugim, więc niedobór wychodzi dopiero w rozliczeniu rocznym. To najczęstsza przyczyna dopłaty w kwietniu.

Sprawdź własną sytuację

Podaj roczny dochód i składki, żeby zobaczyć podział między stawki.