Grupy podatkowe przy darowiźnie i limity zwolnień

Opublikowano 2 min czytania

Grupy podatkowe przy darowiźnie dzielą wszystkich obdarowanych na trzy kategorie, a obok nich istnieje czwarta, nienazwana w ustawie, która daje zwolnienie bez limitu kwoty.

Grupy podatkowe i kwoty wolneGrupa I ma kwotę wolną 36 120 zł, grupa II 27 090 zł, a grupa III 5 733 zł. Kwoty liczy się osobno dla każdego darczyńcy.Kwota wolna zależy wyłącznie od pokrewieństwaGrupa I36 120 złmałżonek, dzieci, wnuki, rodzice, rodzeństwo, pasierb, zięć, synowa, teściowieGrupa II27 090 złdzieci rodzeństwa, rodzeństwo rodziców, małżonkowie rodzeństwaGrupa III5 733 złwszyscy pozostali, w tym konkubent i przyjaciel
Kwoty wolne od podatku od spadków i darowizn, liczone osobno od każdego zbywcy. Najbliższa rodzina z grupy I może nie zapłacić nic, bez względu na kwotę, jeśli zgłosi nabycie na formularzu SD-Z2 w ciągu 6 miesięcy.

Grupa I

Małżonek, zstępni, czyli dzieci, wnuki i prawnuki, wstępni, czyli rodzice i dziadkowie, pasierb, zięć, synowa, rodzeństwo, ojczym, macocha oraz teściowie. Kwota wolna wynosi tu 36 120 zł i jest najwyższa.

Do zstępnych zalicza się też osoby przysposobione oraz, co mało znane, dzieci z rodziny zastępczej i rodzinnego domu dziecka wraz z osobami je prowadzącymi.

Grupa II

Zstępni rodzeństwa, czyli siostrzeńcy i bratankowie, rodzeństwo rodziców, czyli ciotki i wujowie, zstępni i małżonkowie pasierbów, małżonkowie rodzeństwa oraz rodzeństwo małżonków. Kwota wolna to 27 090 zł.

Grupa III

Wszyscy pozostali, w tym partner w nieformalnym związku, przyjaciel i kuzyn drugiego stopnia. Kwota wolna spada do 5 733 zł, a stawki są najwyższe: darowizna 50 000 zł oznacza tu 7 434 zł podatku, podczas gdy w grupie I byłoby to 457 zł.

Grupa zerowa nie jest tym samym co grupa I

Pełne zwolnienie z art. 4a obejmuje węższy krąg niż grupa I: małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę. Wypadają z niego zięć, synowa i teściowie, którzy w grupie I jak najbardziej są.

Oznacza to, że darowizna od teściowej korzysta z kwoty wolnej 36 120 zł i niskich stawek grupy I, ale nie ze zwolnienia bez limitu. Przy większych kwotach różnica bywa znacząca.

Dwa warunki zwolnienia

Zgłoszenie na formularzu SD-Z2 w ciągu 6 miesięcy oraz, przy pieniądzach powyżej kwoty wolnej, udokumentowany przelew na rachunek. Zgłoszenia nie trzeba składać, gdy nabycie nastąpiło aktem notarialnym albo gdy mieści się w kwocie wolnej.

Spóźnienie nie przenosi do grupy III, tylko odbiera zwolnienie, a nabycie rozlicza się na zasadach grupy I. Od 7 stycznia 2026 roku można też wystąpić o przywrócenie terminu.

Policz podatek dla swojej grupy

Wybierz grupę i podaj wartość nabycia.

Podatek od darowizny i spadku

zł
zł
Podatek 3 762,00 zł
Kwota wolna dla tej grupy36 120,00 zł
Nadwyżka ponad kwotę wolną63 880,00 zł
Podatek bez zwolnienia3 762 zł
Zostaje po podatku96 238,00 zł

Co składa się na ten wynik

  • Grupa podatkowagrupa I
  • Kwota wolna dla tej grupy36 120,00 zł
  • Nabycia w okresie rozliczeniowym100 000,00 zł
  • Nadwyżka ponad kwotę wolną63 880,00 zł
  • Jak liczony jest podatek946,60 zł plus 7% od nadwyżki ponad 23 665 zł
  • Podatek bez zwolnienia3 762 zł
  • Zostaje po podatku96 238,00 zł
  • Termin zgłoszenia SD-Z26 miesięcy

Stawki obowiązujące 2026-10-08, rok 2026, zweryfikowane 2026-10-07. Wynik ma charakter informacyjny.

Zasady sumowania nabyć opisuje strona kalkulatora podatku od darowizny, a roszczenie pominiętego spadkobiercy kalkulator zachowku.

Często zadawane pytania

Czy teściowie są w grupie pierwszej?

Tak, teściowie, zięć i synowa należą do grupy I z kwotą wolną 36 120 zł. Nie obejmuje ich jednak pełne zwolnienie dla najbliższej rodziny.

Do której grupy należy partner z nieformalnego związku?

Do grupy III, z kwotą wolną 5 733 zł i najwyższymi stawkami. Prawo nie zna tu stażu związku ani wspólnego gospodarstwa.

Czy zwolnienie dla najbliższej rodziny ma górny limit?

Nie ma limitu kwotowego. Warunkiem jest zgłoszenie w ciągu 6 miesięcy, a przy pieniądzach ponad kwotę wolną także przelew na rachunek.