Jak liczyć ROI: wzór i przykłady

Trzy pomyłki przy liczeniu

• Pominięcie części nakładu. Do mianownika wchodzi wszystko: cena, prowizje, transport, czas pracy wyceniony stawką rynkową. Zaniżony nakład zawyża ROI.
• Dzielenie przez liczbę lat. Sto procent przez dziesięć lat to nie dziesięć procent rocznie, tylko 7,18 procent, bo zysk z każdego roku pracuje w kolejnych.
• Pomijanie podatku. Przy zyskach kapitałowych należy się 19 procent, a przy działalności wynik wchodzi do zwykłego rozliczenia.

Czas jest częścią odpowiedzi

Te same sto procent osiągnięte w pięć lat i w piętnaście to dwie zupełnie różne inwestycje, choć ROI nie widzi między nimi różnicy. Porównywać da się dopiero stopy roczne, i to liczone jako składane.

ROI, ROE i IRR to trzy różne miary

ROI odnosi zysk do całego zaangażowanego nakładu. ROE odnosi go wyłącznie do kapitału własnego, więc przy finansowaniu długiem potrafi być znacznie wyższy od ROI przy tej samej inwestycji.

IRR idzie jeszcze dalej i uwzględnia moment każdej wpłaty oraz wypłaty. Tam, gdzie pieniądze wchodzą i wychodzą nieregularnie, tylko IRR daje uczciwe porównanie, bo ROI traktuje złotówkę z pierwszego roku tak samo jak tę z dziesiątego.

Prosty przykład krok po kroku

Kupujesz maszynę za 40 000 zł, dokładasz 2 000 zł transportu i montażu. Przez cztery lata przynosi po 15 000 zł rocznie, po czym sprzedajesz ją za 6 000 zł.

Nakład to 42 000 zł, zwrot to 60 000 zł z pracy plus 6 000 zł ze sprzedaży, razem 66 000 zł. Zysk wynosi 24 000 zł, ROI 57,1 procent, a średniorocznie 12 procent. Prosty okres zwrotu to 2,8 roku, bo 42 000 podzielone przez 15 000.

Kiedy ROI wprowadza w błąd

Wysokie ROI przy wysokim ryzyku nie jest lepsze od niższego przy ryzyku bliskim zera. Punktem odniesienia powinien być zwrot bez ryzyka, który pokazuje kalkulator obligacji skarbowych.

Warto też sprawdzić, ile z nominalnego wyniku zostaje po wzroście cen. Przeliczy to kalkulator siły nabywczej, a pełny rachunek ze stopą składaną prowadzi kalkulator ROI.