Koszty uzyskania przychodu: jak je liczyć przy wypłacie

Opublikowano 2 min czytania

Koszty uzyskania przychodu, jak liczyć je na etacie, to pytanie z prostą odpowiedzią: na umowie o pracę są ryczałtem, kwotą z ustawy, niezależną od tego, ile naprawdę wydałeś na dojazdy.

Wpływ kosztów uzyskania przychodu na wypłatęPrzy 6 000,00 zł brutto wypłata bez kosztów wynosi 4 390,43 zł, z kosztami 250,00 zł wynosi 4 420,43 zł, a z kosztami 300,00 zł wynosi 4 426,43 zł.Koszty nie wracają na konto, tylko obniżają podstawę podatkuBez kosztówkoszty 0 zł4 390,43 zł nettoPraca w miejscu zamieszkaniakoszty 250,00 zł4 420,43 zł nettoDojazd z innej miejscowościkoszty 300,00 zł4 426,43 zł netto
Wypłata przy trzech wariantach kosztów, 6 000,00 zł brutto. Cała różnica między skrajnymi wariantami to 36,00 zł miesięcznie.

Dwie kwoty na etacie

Miesięczny ryczałt wynosi 250,00 zł, gdy zakład pracy leży w tej samej miejscowości, w której mieszkasz, oraz 300,00 zł, gdy dojeżdżasz z innej. Podwyższoną kwotę stosuje się na podstawie oświadczenia złożonego pracodawcy i nie wymaga ona żadnych biletów ani faktur.

W skali roku daje to 3 000 zł przy pracy na miejscu i 3 600 zł przy dojazdach. Przy kilku stosunkach pracy jednocześnie roczne limity rosną do 4 500 zł oraz 5 400 zł, ale miesięczna kwota od jednego pracodawcy pozostaje bez zmian.

Koszty obniżają podatek, a nie wypłatę

Koszt nie jest zwrotem wydatku. Odejmuje się go od przychodu po składkach społecznych i dopiero tak powstała podstawa trafia do opodatkowania. Oszczędność to zatem 12 procent kwoty kosztu, czyli kilkadziesiąt złotych, a nie cała kwota.

Widać to na liczbach przy 6 000,00 zł brutto. Bez kosztów wypłata wynosi 4 390,43 zł, z ryczałtem 250,00 zł rośnie do 4 420,43 zł, a z podwyższonym do 4 426,43 zł. Cała rozpiętość to 36,00 zł miesięcznie.

Na zleceniu liczy się procent, nie ryczałt

Umowa zlecenie ma koszty procentowe: 20 procent przychodu pomniejszonego o składki społeczne finansowane przez zleceniobiorcę. Przy 6 000,00 zł brutto wychodzi 1 035,48 zł, czyli znacznie więcej niż etatowy ryczałt. To jedna z przyczyn, dla których ta sama kwota brutto daje na zleceniu wyższą wypłatę.

Umowa o dzieło korzysta z 20 procent albo z 50 procent, gdy dochodzi do przeniesienia praw autorskich. Przy 6 000,00 zł daje to odpowiednio 1 200,00 zł i 3 000,00 zł kosztów, a wypłatę 5 424,00 zł oraz 5 640,00 zł.

Koszty autorskie mają własny roczny limit 120 000 zł. Powyżej niego nadwyżka przychodu rozlicza się już bez nich.

Czego ryczałt nie obejmuje

Ryczałt zastępuje wszystkie wydatki związane z dojazdem, więc obok niego nie odliczysz paliwa, biletów ani amortyzacji auta. Za miesiąc bez przychodu, na przykład w czasie urlopu bezpłatnego, koszt w ogóle nie przysługuje.

Porównaj warianty na swojej kwocie

Zmień rodzaj kosztów w formularzu i zobacz, jak przesuwa się podstawa opodatkowania.

Kalkulator brutto netto

zł
zł
Na rękę 3 738,19 zł 74,76% kwoty brutto
Brutto5 000,00 zł
Koszt pracodawcy6 024,00 zł
Składki ZUS685,50 zł
Składka zdrowotna388,31 zł
Zaliczka na podatek188,00 zł
Podstawa opodatkowania4 065,00 zł
Z czego składa się brutto
  • Na rękę
  • ZUS
  • Zdrowotna
  • Podatek

Co składa się na ten wynik

  • Wynagrodzenie brutto5 000,00 zł
  • Składka emerytalna 9,76%488,00
  • Składka rentowa 1,5%75,00
  • Składka chorobowa 2,45%122,50
  • Razem składki ZUS685,50
  • Składka zdrowotna 9% od 4 314,50388,31
  • Koszty uzyskania przychodu250,00
  • Podstawa opodatkowania4 065,00
  • Zaliczka na podatek188,00
  • Wynagrodzenie netto3 738,19 zł
  • Wynagrodzenie brutto5 000,00 zł
  • Składka emerytalna 9,76%488,00
  • Składka rentowa 6,5%325,00
  • Składka wypadkowa 1,67%83,50
  • Fundusz Pracy 1%50,00
  • Fundusz Solidarnościowy 1,45%72,50
  • FGŚP 0,1%5,00
  • Całkowity koszt pracodawcy6 024,00 zł
Jak wynagrodzenie zmienia się przez cały rok
MiesiącZUSZdrowotnaZaliczkaNetto
1 685,50 388,31 188,00 3 738,19
2 685,50 388,31 188,00 3 738,19
3 685,50 388,31 188,00 3 738,19
4 685,50 388,31 188,00 3 738,19
5 685,50 388,31 188,00 3 738,19
6 685,50 388,31 188,00 3 738,19
7 685,50 388,31 188,00 3 738,19
8 685,50 388,31 188,00 3 738,19
9 685,50 388,31 188,00 3 738,19
10 685,50 388,31 188,00 3 738,19
11 685,50 388,31 188,00 3 738,19
12 685,50 388,31 188,00 3 738,19
Razemz 60 000,00 zł brutto44 858,28

Stawki obowiązujące 2026-10-09, rok 2026, zweryfikowane 2026-10-07. Wynik ma charakter informacyjny. Kwota na pasku może różnić się o kilka złotych z powodu indywidualnych ulg i zaokrągleń stosowanych przez program kadrowy.

Pełną listę potrąceń znajdziesz w opisie składek ZUS.

Jak to liczymy

  1. Od kwoty brutto liczymy trzy składki pracownika: emerytalną 9,76%, rentową 1,5% i chorobową 2,45%.
  2. Podstawą składki zdrowotnej jest brutto pomniejszone o te składki, nie samo brutto. Od tej podstawy bierzemy 9%.
  3. Podstawa opodatkowania to brutto minus składki społeczne minus koszty uzyskania przychodu, zaokrąglone do pełnych złotych.
  4. Zaliczkę liczymy według skali i pomniejszamy o kwotę zmniejszającą, a wynik zaokrąglamy do pełnych złotych.
  5. Netto to brutto minus składki społeczne, minus zdrowotna, minus zaliczka i ewentualna wpłata do PPK.
  6. Po stronie pracodawcy dokładamy emerytalną 9,76%, rentową 6,5%, wypadkową według zgłoszonej stopy oraz Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i FGŚP, jeżeli nie przysługuje zwolnienie.

Kalkulator brutto netto liczy według stawek obowiązujących 2026-10-09, a ich zgodność z aktem Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych sprawdziliśmy 2026-10-07.

Czego ten kalkulator nie obejmuje

  • Nie uwzględnia potrąceń komorniczych, zajęć ani spłat pożyczek z zakładowego funduszu.
  • Zakłada jednego pracodawcę. Przy dwóch etatach kwota zmniejszająca dzieli się inaczej.
  • Nie liczy wynagrodzenia za część miesiąca ani rozliczenia nadgodzin.
  • Zwolnienie z Funduszu Pracy i FGŚP wybierasz sam. Kalkulator nie sprawdza, czy termin 12 albo 36 miesięcy jeszcze trwa.

Podstawa prawna

Często zadawane pytania

Czy podwyższone koszty trzeba czymś udokumentować?

Nie. Wystarczy oświadczenie złożone pracodawcy, że miejsce zamieszkania leży poza miejscowością zakładu pracy. Biletów ani faktur nikt nie wymaga.

Co się dzieje po przekroczeniu rocznego limitu kosztów?

Pracodawca przestaje je stosować do końca roku. Przy jednej umowie limit wynosi 3 000 zł lub 3 600 zł, więc wyczerpuje się dokładnie po dwunastu miesiącach.

Czy przy uldze dla młodych koszty mają jakiekolwiek znaczenie?

Do wysokości limitu ulgi podatku i tak nie ma, więc koszty nic nie zmieniają. Zaczynają działać dopiero od przychodu ponad limit ulgi albo po ukończeniu dwudziestu sześciu lat.

Pozostałe kalkulatory w dziale Brutto netto

Kto odpowiada za tę stronę

Autor

Tomasz Michalik

Autor i redaktor treści

Tomasz Michalik jest autorem i redaktorem serwisu Licznia.pl, z ponad 7-letnim doświadczeniem w tworzeniu rzetelnych treści dotyczących wynagrodzeń, podatków, finansów i praktycznych obliczeń. Koncentruje się na dokładności, aktualności informacji oraz przedstawianiu złożonych zagadnień w prosty i zrozumiały sposób.

Weryfikacja merytoryczna

Jan Kowalski

Ekspert ds. podatków i finansów

Sprawdzono: 8 października 2026